Söyleşi: XASE TV

Sosyal medya hayatımıza girdiğinden beri Çerkeslerin kamusal mecraları ve kendilerini ifade biçimleri oldukça değişti. Önceden ancak dernek, vakıf gibi merkezlerde edilen hasbihaller yada kavgalar artık daha kamusal ve özgür bir mecrada vücut buluyor. Bir Facebook grubunun üye sayısı, bütün derneklerin üye sayısından fazla olabiliyor örneğin. Yada bir Twitterpaylaşımı, geleneksel kurumların hedef kitlelerini fersah fersah aşan beğeniler yada paylaşımlar alabiliyor. Bu sürecin sonradan katılan ama etkili takipçisi ise YouTube ve YouTuber’lar. Özetle internetin geleneksel iletişim ağlarımızı tersyüz ettiğini söylemek iddialı olmayacaktır. Geleneksel gazetelerin yerini internet haber portallarının, TV’lerin yerini özgür üretim sağlayan internet televizyonlarının aldığını söylemek mümkün. Diaspora olarak halen sürekli yayın yapan bir internet televizyonumuz ve gazetemiz yok maalesef.Ancak bir Xase TV’miz oldu bir süredir.

Dört arkadaş tarafından kurulan ve zaman zaman ürettikleri içerikler ile hayatımıza dâhil olan bu ekibi tanımak istedik Mızağe’nin bu sayısında. Dört farklı kişi, dört farklı profil olarak değerlendirdiğimiz Xase TV emektarlarına benzer soruları sorup kendi öznel cevaplarını almaya çalıştık.

Kim bu çocuklar/gençler?

Haptse Mehmet: Haptse Mehmet Eray Yılmaz, 26 Şubat 1992’de Sivas’ın Kangal İlçesine bağlı Çamurlu Köyü’nde–Uzunyayla’nın Hapsey’inde–Haptselerin oğlu olarak ailenin dördüncü çocuğu sıfatıyla dünyaya geldim. Lisans eğitimimi Ekonometri okuyarak tamamladım ve şu an bir grup şirketinde İdari İşler Sorumlusu olarak çalışıyorum. Hayatta iki tane hobim var, biri okumak biri izlemek.Son bir senedir izlediğim filmlerin senaryosunu yazmaya çalışıyorum, bulabildiğim film senaryolarını okuyorum. Geçtiğimiz iki seneyi senaryo, çekim senaryosu ve film analizleri eğitimi alarak geçirdim. Hayattaki en büyük hayalim, bir gün kendi filmimi korsan film sitelerinde görmek.

Welpenoka Onur: Welpenoka Onur Yaldız ben, 17 Ağustos 1990’da, uzun bir yayladan şehre göç eden Kabardey bir ailenin çocuğu olarak İstanbul’da dünyaya geldim. Daha sonra hayat beni para kazanmak için makine mühendisliğine itmiş olsada ilkokul 5’deki sahne deneyimimden sonra tiyatro ve kendi adıma uzun sayılabilecek bir yola girdim. Ve aslında rahat bir şekilde oyunculuk yapabilmek için makine mühendisliği okudum. Çünkü takdir edersiniz ki aileyi karşına almak öyle kolay değil, hatta hiç kolay değil. Şimdi hem oyunculuk yapıyorum hem mühendisim. Bu sene de ayrıca bir asteğmenim, İzmir’den selamlar. Bundan sonraki hayatımda da iyi bir oyuncu olmak en büyük hayalim.

Yeguaş Atakan: Yekuaş Atakan ŞurdumAvcı, 1989 İstanbul doğumluyum. Babamdan dolayı çakma bir Düzceliyim ama kendime Düzceliyim demeyi sevmiyorum çünkü babamlar 1955 yılında köyle tüm ilişkilerini kesip İstanbul’a taşınmışlar. Annemin ailesi ise 1900’lerin başında Bandırma’ya yerleşmiş ama dedemden dolayı doğduğu ve büyüdüğü yer hep Türkiye’nin farklı illeri olmuş, onlar da sonunda 1958’de İstanbul’a yerleşmişler ve köyle bağlantıları olmamış; bundan dolayı ben kendimden şehirde yetişen ikinci nesil olarak bahsedebilirim. 2010 yılında Genetik ve Biyomühendislik alanında lisans, 2016 yılında Biyoteknoloji alanında yüksek lisans tamamladım, biraz idealist olduğum için epey bir süre işsiz dolaştım ama son bir senedir dış ticaret uzmanı olarak İstanbul Eyüp’teki bir firmada çalışıyorum. Şu an biyomühendislik alanındaki çalışmalarımın ekseriyeti evde devamlı yaptığım maksımeden ibaret.

Geteje Çetin:01 Ağustos 1977 Tarihinde Kahramanmaraş, Afşin, Anzorey Köyünde,herkes gibi ağlayarak dünyaya geldi.AÖF Turizm Ve Otelcilik Ön Lisans mezunu.17 Nisan 2006’dan beri Türk Hava Yollarında Çalışmakta. İki hobisi var: Video çekip kurgu montajını yapmak ve nargile içmek fakat nargileyi tavsiye etmez.

Dünyayı daha yaşanabilir kılmak gibi bir amacım yok, bu video işleri sadece hobime hizmet ediyor.

Kuace Yahya: Kuace Alıyiko Yahya, 1997 Bursa doğumluyum. An itibariyle İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesinde Mimarlık bölümü öğrencisi olmak suretiyle bir an önce mezun olmaya çalışıyorum. Hayatımın geri kalanının tamamını bir mimar olarak geçirmek istemediğimi; medya, televizyon, animasyon, çizgi film, grafik ve 3B tasarım gibi alanlarda daha mutlu olacağımı üçüncü eğitim öğretim yılımın yarısını tamamladığım sırada farketmiş bulundum. Mezun olmam durumunda ekmek parası için mimarlık yapmam gerekse de gelişmek istediğim yön budur. Şu anda da Xase TV’de amatör oyuncu, yönetmen, editör ve animatörlük yapmaktayım. Amatör.

Xase TV nasıl ortaya çıktı?

Haptse Mehmet: Biz Çetin Abi ile kendi kendimize bir şeyler çekiyorduk, dernek tanıtım videoları, güncel olaylar vs. ile ilgili içerik üretip, kendimiz çekip kendimiz izliyorduk. YouTube’a bir şekilde girmeyi düşünüyorduk. Takip ettiğimiz YouTube kanalları vardı.O zamanlar yeni yeni YouTube kanalları format oluşturuyordu. Biz o aralar Onur ile yeni yeni kaynaşmaya başlamıştık, ortak birçok hayalimiz vardı. Beraber bir şeylerde üretiyorduk. Bir gün bu YouTube kanalı fikrinden bahsettim. ”Bizde Atakan ile böyle bir şey yapmayı düşünüyorduk,“dedi. Hatta birkaç deneme videosu çekmişler bile, sonra Atakan ile de konuştuk. Atakan ile daha önce tanışıyorduk ama merhaba merhaba, bu kadar. Daha sonra bu görüşmeleri Çetin Abi’ye açtım. Ve en nihayetinde; Çetin Abi, ben, Atakan ve Onur güçlerimizi birleştirdik. XaseTV ismide Onur’un direktörlüğünde üç derneğin –İstanbul Kuzey Kafkas Kültür Derneği, Kafkas Çerkes Derneği ve Çerkes Kültür Evi– ortaklaşa düzenledikleri tiyatro gecesinin adıydı. Ben o gecede sunucuydum, Atakan birçok skeçte başrol oynuyor, Onurda yönetmen. İlk defa o gün, üçümüz birbimizin farkında olmadan aynı anda sahneye çıktık. Yani kader ağlarını orada örmeye başladı.Ben bu kararı verdiğimiz akşam eve koşarak geldim, o heyecanla Gmail hesabı alıp kurdum YouTube’da kanalı. Kurdum kurmasına ama tanıtım videolarından sonra ancak iki üç ay sonra ilk videoyu,Gebezedej’in 1.bölümünü çekip koyduk kanala…

Yekuaş Atakan: Onur ile bundan yaklaşık dört sene önce İKKD’deki tiyatro grubunda tanışmıştık. Daha sonraları bir YouTube kanalı açma ve mizah yapma konusunda ortak fikirlerimiz olduğunu gördük ama tabi ki bunun wunafesi oldukça uzun sürdü. Üç yıl kadar önce Moda sahilde bir araya gelip kısıtlı imkanlarla ilk videomuzu çekmiştik. Daha sonra Mehmet’le de tanıştım ve onun da benzeri planlara sahip olduğunu öğrendim. Bir araya gelip yaptığımız uzun wunafelerden sonra kanalımızı açtık, Çetin Ağabeyimizi de kandırdık.Yaklaşık 2,5 senedir de kanalımızda çalışmalar yapıyoruz. Benim Xase TV’ye bakışım sadece günlük yayın yapan bir kanaldan ziyade hem bir arşiv hem de bir dernek: arşiv çünkü yapılan çalışmalar kalıyor ve tekrar ve başka kişiler tarafından da sürekli izlenebiliyor; aynı zamanda adı üstünde, gerçekten bir dernek, abone sayımız kadar insana hitap edebiliyoruz. Bu konuda çok şanslı bir pozisyonda olduğumuzu düşünüyorum.

Welpenoka Onur: Derneklerde tiyatro çalışmaları yaptıktan sonra enerjimizi daha iyi kullanmamız ve diasporanın geneline hitap etmemiz gerektiğine karar verdik. Bunun için ilk başta Atakan ile konuşup ilginç bir deneme videosu çektik. Bunun dışında Mehmet ile de bu tarz bir diyalogun içinde aynı fikirde buluştuk. Farklı yerlerde cereyan eden bu konuşmalar tek bir yerde toplanınca daha etkili olacağını düşünüp üçümüz bir araya geldik. Bizim bir araya gelişimizi Geteje Çetin abi selamladı. Daha sonra ilerleyen dönemde aramızda Yahya da katıldı. Ve bu bir araya geliş sonucu herkes eteğindeki taşları dökerek hem kendine hem de bütün grubu içine alacak içerikler üretmeye başladı ve geldiğimiz noktadan şimdilik memnumuz.

Amaç?

Haptse Mehmet: Yaptığımız gözlemlerle topluma ayna tutmak ilk amacımız. Bir taraftan onları gülümsetirken bir taraftan da ”acaba mı?“dedirtmek. Onun dışında da bizden genç insanlara örnek olmak, onlara ilham vermek ve bir şeyler için cesaretlendirmek de amaçlarımız arasında. Bu amaçla yola çıkarak Gebezej’in üçüncü bölümünde çok daha genç arkadaşları kamera karşısına geçirip hem onlara hem de onları izleyenlere “bakın siz de yapabilirsiniz,”dedik.

Welpenoka Onur: Toplumu rahatsız etmeyi ve diasporanın yarasına tuz basmayı amaçlıyoruz zira bizim önceliğimiz, toplumumuzun”a dan z’ ye”her konuda özeleştiri yapması ve sosyal medyadaki aynada kendisini görmesi…

Yeguaş Atakan:Benim Xase TV’de amacım tarihsel, kültürel, sosyolojik ve siyasi alanda içerik hazırlamak, bunları hem diğer hemşerilerimize hem de diğer insanlara sunmak, kültürümüzün korunmasına ve yaygınlaştırılmasına bu şekilde katkı sağlamak

Kuace Yahya:Derneklerimiz ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarımızın ulaştığı insanlardan ziyade, Çerkes toplumundan kopmuş ancak bilinçaltında hâlâ o bağı arayan soydaşlarımıza ulaşmak ve onları düşünmeye sevk ederek toplumumuza, vatanımıza geri kazandırmak temel amaçlarımdan sayılabilir.Benim hedef kitlem Çerkes toplumunun genç kesimi. Burada Çerkes derken sadece kendine Adığe diyenleri kastediyorum tabii olarak. Kafkasyalı komşularımız için bana para verilmedikçe pek bir şey yapmaya niyetim olmuyor – evde olmayan, camiye haramdır misali.

Hedef Kitle?

Haptse Mehmet:Videolara elimizden geldiği kadar alt yazı eklemeye çalışıyoruz. Ulaşabildiğimiz kadar insana ulaşıp “Kim bu Çerkesler?“sorusunun cevabını vermek istiyoruz. Öncelikli hedefimiz kendi toplumumuz ama bizi yurtdışından izleyen insanların da ilgisini canlı tutmak ve elimizden geldiği kadar onlara kendimizi tanıtmak istiyoruz.

Welpenoka Onur:İlk hedefimiz Kafkas diaporası. Ürettiğimiz içeriklerden yola çıkarsak kendini bir türlü anlatamayan diaspora halkı için ülke geneline toplumu tanıtmak. Çünkü sizde takdir edersiniz ki sene 2019, biz hâlâ kapalı kutuyuz.

Yekuaş Atakan:Açıkçası hem aramızdaki hem de dışarıdaki entelektüel kitleye ulaşıp bir önceki maddede bahsettiğim konularda onları bilgilendirmek istiyorum; bunun tersi de oluyor, benim eksik olduğum konularda da onlar yorum vasıtasıyla beni bilgilendiriyorlar, karşılıklı bir alışveriş oluyor tabii. Ama paylaştığımız konular sayesinde herkesin bir şeyler öğrenebildiğini düşünüyorum.

Kuace Yahya: Benim hazırlamaya çalıştığım videolar genellikle gündemle ilişkili olmaktansa gündem oluşturmaya gayret ettiğim içeriklere sahip. Sürekli olan biten şeylerin tekrarından ziyade,“Bakın, böyle bir şey de var,” demeye çalışıyorum. Dikkat ettiğim hususlar olarak, bunları yaparken kimseyi bir yerlerden kovalamaya kalkışmıyorum mesela. Tek kurşunumu kendi topuğuma sıkmıyorum sonra. Tırmanmam gereken dallara balta sallamıyorum.

Video içerikleri?

Haptse Mehmet: Gebezedej metinlerini özellikle genç kuşağın aykırı eylemlerini referans alarak yazıyorum. Programın kendine özgü bir dili oluştu, bu oluşan dili muhafaza etmeye çalışıyorum. Metin içeriklerini; popüler kültür eleştirileri, karşılaştırmalar ve insanlar arasındaki farklılıklar oluşturuyor. Tüm bunları harmanlarken en azından insanların yüzünden bir tebessüm oluşturmak da çok önemli. En çok dikkat ettiğim şeyler hızlı, akıcı ve anlaşılır olmak.

Welpenoka Onur:Onursal Lagaluga için konuşacak olursak;video çekerken dikkat ettiğim husus videonun her dakikasını doldurabilecek nitelikte haberler. Bu arada, merhaba Jineps. Skeçler içinse tiyatroda yaptığımız planlama ile aşağı yukarı aynı, yani “işin şakası trajikomik olması.”

Yekuaş Atakan: Ben gündemden ziyade tarihsel konulara odaklanıyorum, tarih eskiden beri ilgi alanımdı ve az bilinen ya da yanlış bilinen şeyleri ortaya çıkararak zihinlerimizdeki halkımıza dair boşlukları doldurmaya çalışıyorum kendi çapımda.

Geri dönüşler,tepkiler?

Haptse Mehmet: Genel olarak tepkiler iyi, hatta bazı bölümler için tepkiler benim beklediğimden bile iyi. İnsanlar YouTube’da herkese görünür yorumlar atmaktansa yorumlarını özelden yazmayı daha çok tercih ediyor, bu yorumlarda da genellikle olumsuz şeyler olmuyor. İzlenme sayısı genel anlamada düşük görülebilir ama bunun nedeni özellikle Facebook’ta bizim saymamız dışında yapılan yayınlar, yani öyle tahmin ediyorum. Bir keresinde 2k bir Gebezedej videosunun Facebook’ta bir sayfada 15k olduğunu gördüm. Aslında ilk soruda kendim tanıtırken dediğim,“bir gün kendi filmimi korsan film sitelerinde görmek” hayali kısmende olsa gerçekleşmiş oldu. Reaksiyonlardan da memnumum, zaman zaman yolda bile tanıyıp selam verenler oluyor. Hatta bir keresinde kimlik kontrolü yapan polislerden biri beni çevirdi. Kimliği uzattım,“kimlik için çevirmedim, ben de Çerkesim sizi izliyorum,”dedi.

Welpenoka Onur: Genel olarak geri dönüşler olumlu olsada videoların izlenme sayıları yaptığımız işin ne kadar izlenir olduğunu ortaya koyuyor ve biz bu hususu dikkate alarak videolarımızı düzenliyoruz. Videoların altındaki yorumlarıda takip ediyoruz ve arasıra çıkan yorum içi tartışmalardan da besleniyoruz. Çünkü kaos, demokrasi yaratır. Merhaba demokrasi.

Yekuaş Atakan: Geri dönüşler benim videolarımda daha seyrek olmakla beraber genellikle olumlu oluyor. İnsanlar bilmedikleri ya da daha önce üzerine düşünmedikleri bir konuda ilk defa bilgiye maruz kalınca herhalde çok kuvvetli tepki vermekten ziyade şaşırıyorlar gibi geliyor bana ya da ben bunu kendi çapımda öyle yorumluyorum.

Kuace Yahya: İster övgü, ister eleştirel, aldığımız tepkiler şimdiye kadar oldukça olumlu, bazen de oldukça gereksiz ancak biz bunun gayet normal karşılanması gerektiğinin farkında olduğumuzdan ötürü emin adımlarla ilerlemekteyiz. Nadiren tıklanan “dislike” butonumuz da beni şahsen memnun ediyor çünkü içeriklerimizin hoşuna gitmemesi gereken insanların videolarımıza tıklayıp da o butona basacak kadar umurlarında olmamız gerçekten yüreklerimizi ısıtıyor.

Yeni planlar, projeler?

Haptse Mehmet: XaseTV için eğer gereken şartları oluşturabilirsek, yani gereken zamanı bulabilirsek kendi film ve dizilerimizi çekmek. Seyirci ile daha çok sıcak temas kurmak. XaseTV’yi sahneye taşımak, sahnede olmak. Mehmet Eray Yılmaz içinse kendi yazdığı filmler ve diziler için yönetmen koltuğuna oturmak. Bu son söylediğim plandan çok bir hayal… Ama nefes aldığım sürece kurmaya devam edeceğim bir hayal.

Welpenoka Onur:Yakın gelecekteki ilk hedefimiz, her şeyiyle bize ait olan kısa filmimizi çekip festivallere yollamak, YouTube kanalı üzerinden devamlılığı olan bir kısa dizi çekmek, bunun dışında halihazırda diasporanın sahne istihdamını doldurmak. Kişisel olarak asıl hedefim iz bırakan bir oyuncu olmak ve hayatımı bu şekilde devam ettirmek.

Yekuaş Atakan:Küçük çocukların, bebeklerin YouTube üzerinde çok ciddi zaman harcadıklarını görüyorum, onlara ulaşabilmeyi çok istiyorum. Tekrar tekrar izleyebilecekleri kaliteli, kültürümüzden öğeler içeren ama sıkmayan içerik sunabilmeyi çok isterdim.

Kuace Yahya:Bundan sonra da daha iddialı, daha cüretkâr ve pahalı projeler ile camiamızın karşısına çıkmak istiyoruz. Şimdiye kadar “yapılmaz, tutmaz, yürümez, zor” denilen birçok şeyin ilkini başarıp devamlı hâle getirmek istiyoruz.